تحلیل سرودههای کودکانه سلیمان عیسی براساس نظریه خواننده نهفته ایدن چمبرز
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 05 تیر 1405
https://doi.org/10.22059/jalit.2026.405191.613037
مهین حاجیزاده، عبدالاحد غیبی، قادر احمدی
چکیده ادبیات کودک، از مهمترین عناصر ارتباط صحیح با کودک؛ به ویژه در جامعه ستمدیده است که به گفته-خوانان کمک میکند تا با چالشهای جنگ آشنا شده و با کمترین فشار روحی واقعیت جنگ را پذیرا باشند؛ سلیمان عیسی به عنوان شاعر کودک برای ایجاد پل ارتباطی میان خود و خواننده؛ در آفرینش اثر در ذهن خویش خوانندهای را به عنوان خواننده نهفته تصور کرده و اندیشههایش را متناسب با تصویری که در ذهن خود از شنونده ساخته سازماندهی میکند. ایدن چمبرز نویسنده و نظریهپرداز بریتانیایی(1934) دوران معاصر دیدگاهی جامع نسبت به خواننده نهفته دارد که در نظریه وی خواننده نهفته از چهار بُعد سبک، طرفداری، شکاف گویا و زاویه دید بررسی میشود. پژوهش حاضر با شیوه توصیفی-تحلیلی به بررسی سرودههای سلیمان عیسی براساس الگوی چمبرز پرداخته تا میزان موفقیّت نویسنده را در ارتباط با خواننده نهفته بسنجد. دستاورد پژوهش گویای آن است که شاعر با به کارگیری صحیح سبک و واژگان متناسب با فهم کودکان ارتباطی صمیمی با خواننده نهفته داشته و با در مرکزیت قرار دادن کودک از او طرفداری کرده و با کاربست این روش به ترغیب انگیزه مقاومت در کودکان سرزمینش میپردازد؛ ذکر خاطرات دوران کودکی خودِ شاعر از ترفندهای طرفداری او از خواننده نهفته است. شاعر با ایجاد شکافهای گویا به خواننده فرصت تأمل داده و به پایداری دعوت میکند و از منظر زاویه دید غالباً یا سوم شخص جمع است و یا مفرد؛ که از این طریق به خواننده اطمینان حضور در نوشتههایش را میدهد.

