نشانه‌شناسی الفاظ دلالت‌کننده بر مفهوم وطن در اشعار سلیمان العیسی بر اساس دیدگاه پیرس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عرب دانشگاه رازی

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه رازی

چکیده

چکیده
نشانه‌شناسی دانشی بینارشته‌ای است که به بررسی فرایند ساخت نشانه‌ها در ساختار رمزگان‌های مختلف می‌پردازد و از شیوه‌های دقیق نقد ادبی به شمار می‌رود. یکی از نظریه‌پردازان مشهور نشانه‌شناسی چارلز پیرس است که با ارائۀ الگوی سه وجهی خود، شیوۀ نقدی دقیقی را در اختیار پژوهشگران قرار داد. سلیمان العیسی شاعر مشهور سوری است که بخاطر گرایش متعهدانه‌اش به ادبیات و تفکرات ملی‌ گرایی، میهن‌پرستی و وطن‌گرایی مهم‌ترین و پربسامدترین مضمون شعرش است. پژوهش حاضر می‌کوشد با شیوۀ توصیفی و تحلیلی و بر اساس نظریۀ چالز پیرس به تحلیل نشانه‌های مربوط به مفهوم وطن پردازد و نقش رمزگان‌ها را در ساخت نشانه‌ها نقد کند. از نتایج پژوهش حاضر می‌توان اشاره کرد به اینکه نشانه‌های وطن‌دوستی در اشعار سلیمان العیسی در قالب ساختار رمزگان‌های خالق اثر، زیبایی‌شناسی، مکانی، زمانی و بینامتنی تولید شده‌اند. وی از طریق چینش صحیح دلالت‌های صریح در کنار هم و در درون بافت متن، دلالت‌های ضمنی مفهوم وطن را با زبانی خیال‌انگیز بیان داشته و با این کار ذهن خواننده و مخاطب خود را از سطح ظاهری کلام به عمیق‌ترین لایه‌های متن هدایت کرده و اغراض ثانویۀ نهفته در ورای واژگان و عبارت‌های شعرش را بازگو ساخته است.


واژگان کلیدی: نشانه‌شناسی، رمزگان، پیرس، سلیمان العیسی، وطن.

کلیدواژه‌ها