پیدایش شعر آزاد عربی و ویژگی‌های آن

نویسنده

استادیار دانشگاه تربیت معلم تهران

چکیده

شعر آزاد به عنوان راهکاری نوین برای به تصویرکشیدن احساسات شعرا از اهمیت به سزایی برخوردار است. میان ناقدان، اختلاف دیدگاه فراوانی دربارة تاریخ دقیق پیدایش آن و عیب‌ها و برتری‌های آن در مقایسه با شعر سنتی وجود دارد. برخی عقیده دارند شعر آزاد زبان عربی ریشه در موشح- نوعی شعر عامیانه که در آندلس پیدا شد- دارد. عده‌ای دیگر معتقدند ریشة شعر آزاد به «بند»- اگرچه پیدایش دقیق بند نیز مشخص نیست- می‌رسد، چون شاعر هم در بند و هم در شعر آزاد اختیار دارد که تفعیله‌های شعر را برحسب مفهوم مورد نظر خویش کم و زیاد کند. دستة سوم ناقدان بر این عقیده‌اند که شاعران مهجر منادی تغییر و تحول در شعر عرب از لحاظ مفهوم و وزن و بحرهای عروضی می‌باشند. به هرحال همة تلاش‌ها به شعر مشهور «الکولیرا» خانم دکتر نازک‌الملائکه شاعرة معاصر عراقی و یا قصیدة «هل کان حُبّاً» دیگر شاعر معاصر عراقی یعنی بدر شاکر السیاب منتهی می‌شود و این دو به عنوان پیشگامان شعر آزاد عربی مطرح می‌شوند، برخی نازک الملائکة را به عنوان نخستین پیشگام و دسته‌ای دیگر بدر را اولین سرایندة شعر آزاد عربی به شمار می‌آورند. از مهم‌ترین ویژگی‌های شعر آزاد عربی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: قدرت شاعر در کوتاه و بلندی مصراع‌ها و آزادی خیال، وحدت و هماهنگی ساختمان، شایستگی برای نقل آثار عربی.

کلیدواژه‌ها