بسترهای مقاومت در اشعار محمدعلی شمس الدین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه خوارزمی تهران

2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

ادبیات مقاومت به عنوان یکی از انواع جدید ادبی، در بسیاری از کشورهای عربی و غیر عربی، رایج است. برخی شاعرانِ این عرصه، سهم بسزایی در روند تصویر آفرینی­های زیبا و خیال انگیزی­های پویا داشته­اند که محمدعلی شمس­الدین شاعر متعهد لبنانی یکی از آن شاعران است. او از یک سو همچون دیگر شاعران نو پرداز معاصر برای بیان دیدگاه­های خویش، از طریق به کارگیری فراوان پارادوکس به آشنایی زدایی دست زده و بدین شیوه شعر مقاومت را از خطر روزمر­گی و ابتذال نجات داده است و از سوی دیگر از الگوهای دینی و اسطوره­های تاریخی در جهت خلق تصاویر هنری بسیار زیبا، بهره برده است. از بررسی اشعار شاعر اینچنین بر می­آید که وطن دوستی، و پایبندی به ارزش­های اعتقادی و دینی از مهمترین مصادیق و عناصر مقاومت در اشعار وی به شمار می­آید.

کلیدواژه‌ها


دیلمی، حسن بن محمد، ارشادالقلوب، قم، منشورات الشریف الرضی، 1409ق/1368ش.

زیاد، توفیق، عن الأدب و الأدب الشعبی، بیروت، دار العودة، لاط، 1970م.

زیتون، علی مهدی، لغة محمدعلی شمس­الدین الشعریة، بیروت، حرکة الریف الثقافیة، الطبعة الأولی، 1996م.

شفیعی کدکنی، محمدرضا، شعر معاصرعرب، تهران، انتشارات سخن، چاپ دوم، 1380ش.

شکری، غالی، أدب الـمقاومة، بیروت، دار الآفاق الـجدیدة،1979م

شمس­الدین، مـحمدعلی، الأعمال الشعریة (جزأین)، بیروت، الـمؤسسة العربیة للدراسات و النشر، الطبعة الأولی، 2009م.

کنفانی، غسان، الآثار الکاملة، مؤسسة غسان کنفانی، دارالطلیعة للطباعة و النشر، لاط، لاتا.

مـحفوظ، مـحمد، الواقع العربی و تـحدیات الـمرحلة الراهنة، لبنان، بیروت، دارالشرق للثقافة، 2003م.

مصطفوی نیا، سید محمد رضی و دیگران، مقاومت در شعر امین توفیق زیاد، ادبیات پایداری، دانشگاه باهنر کرمان، شمارة چهارم،1390ش

منصورنژاد، محمد، دین و هویت، تهران،  انتشارات تمدن ایرانی، چاپ اول، 1385ش.

میرمحمدی، داود، هویت ملی در ایران، تهران، انتشارات تمدن ایرانی، چاپ اول، 1383ش.

موکارفسکی، یان، زبان معیار و زبان شعر (کتاب شعر)، ترجمه احمد اخوت، اصفهان، 1371ش.