نقد دیدگاه لوگزنبرگ دربارة سُریانی بودن خط قرآن در نگارش نخستین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد دانشگاه تهران

3 استادیار دانشگاه تربیت مدرس

4 استاد دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

خاورشناسان در پژوهش‌های خود در اصالت قرآن از زوایای گوناگون، تردید کرده‌اند. در این میان، کتاب «قرائت آرامی- سریانی قرآن» اثر لوگزنبرگ نیز با ادعای نگارش نسخه‌های اولیه قرآن به خط سریانی، تلاش دارد تا اصالت قرآن را خدشه دار سازد. بر این اساس، وی وجود خط عربی را در زمان نزول قرآن، انکار می­کند و پیدایش آن را به قرن‌های بعد نسبت می­دهد. هرچند نقل شفاهی قرآن، جایی برای تردید در اصالت قرآن باقی نمی‌گذارد، این مقاله تلاش دارد  تا به نقدِ تحلیلی جزئیات ادعای لوگزنبرگ بپردازد، از این رو به مسئلة استقلال هویت خط عربی به هنگام نزول قرآن نیز توجه کرده است.

کلیدواژه‌ها


آذرنوش، آذرتاش، راههای نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان عربی، تهران، توس، چاپ سوم، زمستان 1368.

احمدی، علی بن حسینعلی، مکاتیب الرسول، قم، یس، چاپ سوم، 1363.

الأسد، ناصرالدین، مصادر الشعر الـجاهلی و قیمتها التاریخیة، القاهرة، دارالمعارف، 1956م.

بلاشر، رژی، تاریخ ادبیات عرب، ج1، ترجمة دکترآذرتاش آذرنوش، تهران، موسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1363.

بیطار، الیاس، الأبـجدیة الفینقیة و الـخط العربی، دمشق، 1997م.

جفری، آرتور، واژه‌های دخیل در قرآن مجید، ترجمة فریدون بدره‌ای، تهران، توس، چاپ دوم،  تابستان 1386.

حجازی، محمود فهمی، زبان شناسی عربی، ترجمة حسین سیدی، تهران، سمت، 1379.

حق شناس، علی محمد، آواشناسی(فونتیک)، تهران، آگاه، بی تا.

حکیم، محمد باقر، علوم القرآن، قم، مرکز الطباعة والنشر للمجمع العالـمی لأهل البیت (ع)، 1424.

دروزه، محمد عزت، تاریخ قرآن، ترجمة محمد علی لسانی فشارکی، تهران، مرکز نشر انقلاب، بی تا.

دوبلوا، فرانسوا، «نقدی بر کتاب قرائت آرامی ـ سریانیِ قرآن»، ترجمة مرتضی کریمی نیا، ترجمان وحی،سال هفتم، ش2، شماره پیاپی 14، اسفند 1382.

رضایی باغ بیدی، حسن و دیگران، خط و نظام‌های نوشتاری در جهان اسلام، تهران، نشر کتاب مرجع، 1391.

روبینز، آر.اچ، تاریخ مختصر زبان شناسی، ترجمة علی محمد حق شناس، تهران، نشر مرکز، 1370.

زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1409

صبحی صالح، مباحثی در علوم قرآن، ترجمة محمدعلی لسانی فشارکی، تهران، نشر احسان، 1390.

العاملی، جعفرمرتضی، سیرت جاودانه (ترجمه و تلخیص کتاب الصحیح من سیره النبی الأعظم)،2ج، ترجمة محمد سپهری، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، 1384.

عبدالتواب، رمضان، مباحثی در فقه اللغه و زبان شناسی عربی، ترجمة حمید رضا شیخی، مشهد، آستان قدس رضوی، 1367.

فراء، زکریا یحیی‌بن‌زیاد، معانی القرآن، تحقیق محمدعلی النجار، طهران، ناصر خسرو، 1360.

فرامکلین، ویکتوریا، رابرت رادمن و نینا هیامز، درآمدی بر زبان، ترجمة علی بهرامی و سهیلا ضیاءالدین، تهران، راهنما، 1387.

فریدریش، یوهانس، تاریخ خط‌های جهان و سیر تحولات آنها از آغاز تا امروز، ترجمة فیروز رفاهی، تهران، دیبا، 1368.

فُضَلی، عبدالهادی، تاریخ قرائات قرآن کریم، ترجمة محمدباقر حجتی، تهران، اسوه، سوم،.1378

گاور، آلبرتین، تاریخ خط، ترجمة عباس مخبر و کوروش صفوی، تهران، پنگوئن، 1367.

گروه محققان، رسم المصحف و ضبط المصحف، تهران، مرکز طبع و نشر قرآن، 1384.

لسانی فشارکی، محمدعلی و مهدی غفاری، آموزش زبان قرآن، قم، زینی، 1390.

مدرسی، یحیی، درآمدی بر جامعه شناسی زبان، تهران، مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1368.

معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، قم، مهر، 1396.

هولتس، اورسولا درایب، «قطعه های کهن قرآنی یافت شده در مسجد صنعا»، ترجمه و تلخیص: نصرت نیل ساز، صص19-23، آینه پژوهش، 122، خرداد 1389.

Christoph Luxenberg ,The Syro-Aramaic Reading of the Koran: A Contribution to the Decoding of the Language of the Koran , Hans Schiler Publishers, English Edition of 2007.

Krenkow:The Use of the Writing for the Preservation of Ancient Arabic Poetry, A Volume of Oriental Studies to E. G.Browne, ed.by Arnold. Cambridge,1922.

Welch ,Alford,"KURAN",Encyclopaedia of Islam,2 ed,5/419.