تجزیه و تحلیل مقابله‌ای- معناشناختیِ نظام جمله در زبان عربی و فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

چکیده

تجزیه و تحلیل مقابله­ای زبان­ها یکی از مهم ترین راه­های شناخت آنها و زمینه ساز پیدایش الگوهایی منسجم به منظور آموزش سطوح مختلف واژگانی، دستوری، معناشناختی و کاربردشناختی به شمار می­آید. در این راستا بررسی مقابله­ای دستوری زبان فارسی و عربی در سطح نظام جمله مسئلة پژوهش حاضر است. نگارندگان در صدد هستند تا با روش توصیفی – تحلیلی و رویکرد مقابله­ای دو زبان عربی و فارسی را در سطح نحوی(نظام جمله) از منظر معناشناختی مورد واکاوی قرار دهند. برای تحقق تقابل نحوی، معیاری مشترک بین دو زبان معرفی شده که مباحث نحوی را در سه حوزة گروه، جمله­واره و جمله بررسی می­کند، این معیار مبتنی بر معنا است. بر این اساس هر کلام معناداری یا به صورت جملة ساده بیان می­شود و یا به صورت جملة مرکبی است که خود حداقل از دو جمله‌واره تشکیل می­شود. با این شیوة دسته­بندی، تغییرات ساختاری نظام جمله به هنگام انتقال معنا در دو زبان مورد واکاوی قرار گرفته است تا راهگشای مترجمان و زبان­آموزان باشد.

کلیدواژه‌ها


حمیدة، مصطفی، نظام الإرتباط و الربط فی الترکیب الجملة العربیة، الشرکة المصریة العالمیة للنشر، لونجمان، 1997.

جیمز، کارل،  تجزیه و تحلیل تقابلی، ترجمة حمید سرهنگیان، تبریز، آئین، 1380.

صدقی، عبدالوهاب، «نحو الخطاب الوظیفی: من تنمیط اللغات إلى تنمیط الخطابات مقاربة أحمد المتوکل نموذجاً»، الدراسات الغویة والأدبیة، العدد الثانی، السنة الخامسة، صص 41-68، دیسمبر 2014.

عکاشة، عمریوسف، نحو غایب توصیفی جدید از نحو زبان عربی، ترجمة عدنان طهماسبی و جواد اصغری، تهران، دانشگاه تهران، 1390.

فرشیدورد، خسرو، دستور مفصل امروز بر پایة زبان‌شناسی جدید، تهران، سخن، 1382.

هدایت، صادق، بوف کور، تهران، سپهر، 1351.

                                ، البومة العمیاء (ترجمة بوف کور)، ترجمة ابراهیم الدسوقی شتاء، قاهرة، مکتبة مدبولی، الطبعة الثانیة،1990.

Ferguson, C.A., “Absence of copula and the notion of simplicity.” In D. Hymes, ed.: Pidginization and Creolization of Languages, Cambridge University Press, pp.141-150, 1971.

Haugen, E., Bilingualism in the Americas, The American Dialect Society,1956.

Halliday, M. A. K., “Language structure and language function.” In J. Lyons, ed.: New Horizons in Linguistics, Penguin, 1970.