نگاهی به چالش‌های ترجمه همزمان فارسی – عربی و برعکس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه تهران

2 دانشجوی دورة دکتری در رشتة زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

چکیده

ترجمۀ همزمان، بی­گمان، یکی از دشوارترین انواع ترجمه است. این نوع ترجمه که گاهی ترجمۀ شفاهی نیز نامیده می­شود، چالش­های متعددی دارد که برای مترجمان همزمان، شناخته شده و ملموس است. این چالش­ها از یک سو در محتوا و ساز و کار ترجمه و از سوی دیگر در مترجم، قابل بررسی است. اگر چه مترجمان همزمان با ممارست و تجربه اندوزی بر شماری از این چالش­ها غلبه می­کنند، اما حوزۀ ترجمۀ همزمان نیازمند بحث­هایی نظری است تا راهکار­ها، اصول موفقیت در این نوع ترجمه و تجربه­های مترجمان خبره را در چارچوبی روشن و قابل استفاده برای نوآموزان این حوزه و
علاقه­مندان به آن بدست دهد. در این راستا، در پژوهش پیش رو، چیستی ترجمۀ همزمان، ویژگی­ها و چالش­های آن و ضرورت­های رعایت دقت در این نوع ترجمه، تبیین شده است. سپس، پیش نیازها و توانمندی­های ضروری مترجمِ همزمان ذکر شده و به برخی دیگر از شرایط مرتبط با فضای ترجمۀ همزمان که ممکن است مترجم با آن روبه­رو شود، اشاره شده است. در ادامه نیز، اصول و شیوه­های کاربردی برای موفقیت در ترجمۀ همزمان آمده است.

کلیدواژه‌ها


اصغری، جواد، رهیافتی نو بر ترجمه از زبان عربی، تهران، سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی، 1386ش.

اف همرز، جوزین و بلانک، مایکل، ترجمه شفاهی، ترجمه کتبی و دوزبانگی، ترجمة محمد رضا آهنی، مجله دانشکده علوم انسانی دانشگاه امام حسین (ع) - سال چهاردهم - شماره 58.

بیومی، محمد محمود، لـماذا نترجم، مـجلة الفیصل: رقم 239.

حسن، محمد عبدالغنی، فن ترجمه در ادبیات عربی، ترجمة دکتر عباس عرب، مشهد، موسسۀ چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، 1376ش.

الـخوری، شحادة، واقع حرکة الترجمة ومستقبلها فی الوطن العربی، الفیصل: 239.

الزلیطنی، محمد لطفی، الترجمة الشفهیة، الفیصل: شماره 239.

دهقان فردوس، اکبر، روش اصولی و استاندارد ترجمه، گاهنامه برای ترجمه، بی تا.

شیخ الارض، تیسیر، «الترجمة بین الفعل و الانفعال الثقافی»، الوحدة : شماره 61 / 62، اکتوبر 1989م.

عبد الـمنان خان، ابو نعمان، مذکرة علم الترجمة العربیة الفوریة، جامعة دکا، 1992م.

معروف، یحیی ، فن ترجمه اصول نظری و عملی، تهران، انتشارات سمت، 1380ش.

میرعمادی، سید علی، تئوری­های ترجمه و تفاوت ترجمة مکتوب و همزمان، تهران، انتشارات بهارستان، 1369ش.

نیومارک، پیتر، دلیل الـمترجم، ترجمة حسن غزالة، الریاض، دار العلوم للطباعة والنشر، 1985م.