نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• لیلا صادقی نقدعلی ¹
• نرگس انصاری ²
• عبدالعلی آل بویه لنگرودی ³

¹ گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

² دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

³ استاد گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

چکیده

تتناول مدرستان فکریتان مختلفتان، هما علم النفس الوجودی والفلسفة الإسلامیة، تحلیل الإنسان وهمومه الوجودیة من منظورین متمایزین. وإن مقارنة هذین التیارین فی سیاق الهموم الوجودیة تتیح فهمًا أعمق للمفاهیم الأساسیة مثل الموت، الحریة، الوحدة، واللامعنى وتسهم فی إدراک متعدد التخصصات ومتعدد الثقافات لطبیعة النفس البشریة. لا تعدّ هذه المقارنة خطوة فی سبیل الحوار الحضاری فحسب، بل تسهم أیضًا فی تنمیة المعرفة المحلیة ونقد الحداثة. تعتمد هذه الدراسة على منهج التحلیل المقارن وتستند إلى رؤیتین أنثروبولوجیتین: إحداهما علمانیة یمثّلها إرفین یالوم، والأخرى إلهیة یمثلها العلامة الجعفری، لتحلیل الهموم الوجودیة التی یمرّ بها محیی الدین ابن عربی، الشخصیة الرئیسة فی روایة «موت صغیر»، وکیفیة مواجهته لها. وتظهر النتائج أن کلا المفکرّین یعدّ الهموم الوجودیة قضایا أساسیة، إلا أن منطلقاتهما المعرفیة مختلفة: فبینما یستند یالوم إلى الوجودیة الغربیة ویبحث عن المعنى فی داخل الفرد، یؤکد الجعفری على القیم الإلهیة والمعانی الخارجیة. یعتبر یالوم الموت والوحدة حتمیین لکن محفّزین، أما الجعفری فیراهما قابلین للترقی الروحی. تعرض روایة موت صغیر هذه المفاهیم فی إطار سردی، حیث تکون بدایة قابلة للتحلیل من منظور یالوم، ثم تأخذ منحى أقرب إلى التصوف الإسلامی فی سیاق تطورها. فالروایة لیست مجرد سرد فلسفی أو صوفی، بل انعکاس لأزمة المعنى وجهود الإنسان لتجاوز القلق الوجودی نحو التحرّر، مما یدعو القارئ للتأمل فی وضعه الوجودی.

کلیدواژه‌ها

• علم النفس الوجودی
• الهموم الوجودیة
• إرفین یالوم
• العلامة الجعفری
• ابن عربی
• روایة «موت صغیر»

موضوعات

• برای مشاهده مقالات مرتبط با موضوع، روی نام موضوع کلیک کنید.

عنوان مقاله [English]

Existential Concerns from Western and Islamic Perspectives A Comparative Study of Irvin Yalom and Allameh Jafari Applied to the Novel “A Little Death”

نویسندگان [English]

• Leila Sadegh Naghdeali ¹
• Narges Ansari ²
• Abdul Ali Alebooye Langeroodi ³

¹ Imam Khomeini International University

² Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran.

³ Professor of the Department of Arabic Language and Literature, Imam Khomeini International University , Qazvin, Iran.

چکیده [English]

Two different intellectual schools-existential psychology and Islamic philosophy-analyze the human being and their existential concerns from two distinct perspectives. Comparing these two currents in the context of existential concerns enables a deeper understanding of fundamental concepts such as death, freedom, loneliness, and meaninglessness. It contributes to an interdisciplinary and multicultural comprehension of the nature of the human self. This comparison is not merely a step toward civilizational dialogue but also contributes to the development of local knowledge and the critique of modernity. This study relies on the comparative analytical method and is grounded in two anthropological worldviews: one secular, represented by Irvin Yalom, and the other theistic, represented by Allameh Jafari. It analyzes the existential concerns experienced by Muhyiddin Ibn Arabi, the main character in the novel A Little Death, and explores how he confronts them. The findings reveal that both thinkers regard existential concerns as fundamental issues, but their epistemological foundations differ: while Yalom is rooted in Western existentialism and searches for meaning within the individual, Jafari emphasizes divine values and external meanings. Yalom views death and loneliness as inevitable yet potentially motivating forces, whereas Jafari sees them as opportunities for spiritual elevation. The novel A Little Death presents these concepts in a narrative framework, starting with elements that are analyzable from Yalom’s perspective, and gradually shifting toward an Islamic mystical dimension. The novel is not merely a philosophical or mystical narrative; rather, it reflects the crisis of meaning and humanity’s efforts to overcome existential anxiety in pursuit of liberation. It invites the reader to reflect on their own existential condition.

کلیدواژه‌ها [English]

• Existential psychology
• existential concerns
• Irvin Yalom
• Allameh Jafari
• Ibn Arabi
• the novel A Little Death